باغ اکبریه بیرجند

در این مقاله از معرفی جاهای دیدنی ایران باغ اکبریه در شهر بیرجند را به شما معرفی می کنیم. این بنا در دوره قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه ساخته شده است. در ادامه با تاپ تراول همراه باشید…

عمارت و باغ اکبریه یکی از بناهای تاریخی زیبای شهر بیرجند است که در دوره ی قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه بنا نهاده شده است. این باغ در انتهای خیابان معلم در روستای اکبریه که از توابع استان خراسان جنوبی است قرار گرفته است. باغ اکبریه با گسترش شهری بیرجند اکنون در داخل شهر قرار دارد. این باغ یکی از باغ هایی است که به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

باغ اکبریه بیرجند با وسعتی در حدود ۴۵۰۶۹ متر مربع با شماره ۲۳۲۶ در ۲۰ خردادماه سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ در بستری كوهستانی واقع شده و متشكل از ۲ بنا است كه قدیمی‎ترین آن ساختمانی متعلق به حشمت‌ا‎لدوله پدر ابراهیم شوكت‎الملك كه تاریخ احداث آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه برمی‎گردد. بنای دیگری كه در این مجموعه واقع است ساختمان تشریفات است كه شوكت‌الملك ساخته است.

باغ اکبریه بیرجند
باغ اکبریه بیرجند

این باغ به‌عنوان محل سكونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی مورد استفاده قرار می‌گرفت به طوری كه در لهجه محلی به (كلاته سركار امیر) شهرت یافت. بعد از درگذشت ابراهیم خان شوكت‌الملك، پسر وی اسدالله علم، وزیر دربار شاه، از این باغ به‌عنوان محل سكونت در برخی از ایام سال استفاده می‎كرد.

مطالب بیشتر بخوانید
آشنایی با دیدنی های قزوین

بنای مزبور را عَلَم وقف آستان قدس رضوی کرد و در سال ۱۳۷۱ در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت. این باغ نیز مانند سایر باغ‌های ایرانی دارای محوریت اصلی و تک محوری بودن باغ و وجود کوشکی در تقاطع محور عمود بر هم است که از ویژگی‌ها‌ی باغ‌های ایرانی در تمامی شهرهای ایران بوده و بر اساس الگوی چهارباغ از دوران هخامنشی این طرح اجرا شده است. الگوی اصلی چهارباغ به قدری ریشه در هنر و فرهنگ ایران دارد که در سایر هنرها نیز همچون هنر فرش‌بافی نیز الگوی چهار باغ و همان چلیپا دیده می‌شود.

معماری باغ

ساخت این مجموعه از اوایل دوره قاجار تا اواخر آن دوره و در چند مرحله انجام شده است. این مجموعه شامل چند عمارت است كه قدیمی‎ترین آن مربوط به عمارت حشمت‌الملك در منتهی‌الیه شرقی، شامل دو طبقه است. طبقه همكف كه دو دالان و راهرو نسبتا طویل دارد و ارتباط میان سه بخش مهم مجموعه، یعنی باغ اصلی، باغ جنوبی و اصطبل را برقرار می‎كند.

عمارت مركزی در جبهه غربی و با عملكرد تشریفات و پذیرایی از مهمانان كه تقریبا به عنوان هسته مركزی باغ به حساب می‎آید از تزیینات و چشم‎انداز بسیار عالی برخوردار است. این كوشك در دو طبقه ساخته شده است كه دارای تزیینات منبت، مشبك و نیز ارسی با شیشه‎های رنگی، تزیینات گچی با طرح‌های اسلیمی و هندسی است. وجود درختان بلند قامت كاج در دو طرف خیابان و نیز خیابان‌های منتهی به خیابان اصلی عمارت مركزی بر‌ زیبایی و طراوات باغ و نمای آن افزوده است. باغ جنوبی واقع در جبهه جنوبی و كوچک‌تر از باغ شمالی است.

مطالب بیشتر بخوانید
آشنایی با شیطان کوه لاهیجان

این باغ به وسیله فضاهایی چون فضاهای خدماتی، عمارت مركزی و دیواره غربی اصطبل احاطه شده است. یكی از عناصر مهم، استخر نسبتا بزرگ با طرح مربع است كه بخش عمده فضای باغ را به خود اختصاص داده است. استخر در وسط دارای سكویی مربع شكل است. باغ در زمین شیبدار ایجاد شده است، خطوط راست در طراحی باغ استفاده و عمارت در بلندترین قسمت باغ احداث شده است.

باغ اکبریه بیرجند
باغ اکبریه بیرجند

یک جوی دائم اصلی و چند جوی فرعی ایجاد شده به گونه‌ای که صدای آن به گوش می‌رسد و رابطه نزدیکی با طبیعت ایجاد کرده است. حد فاصلی بین عمارت و باغ وجود ندارد و همچنین از درخت‌های زیاد و سایه‌دار استفاده شده است و بیشترین قسمت باغ اختصاص به کاشت درختان میوه و گیاهان دارویی و زینتی دارد.

درختان موجود در این باغ شامل كاج، انار و توت استو گوشه‎هایی از باغ گل‌های تاج خروس به چشم می‎خورد. از جبهه جنوبی این باغ ورودی به روستای اكبریه تعبیه شده است. هم اكنون بخش‌های مختلف این باغ و عمارت مورد استفاده اداره كل میراث فرهنگی و گردشگری استان خراسان جنوبی است. بخش احداث شده در اوایل دوره قاجار، به‌عنوان كتابخانه و دانشكده هنر دانشگاه بیرجند فعال است. از بخش مركزی كه در دوره قاجار احداث شده به عنوان موزه باستان‌شناسی و مردم‌شناسی استفاده می‌شود

در موزه حیات وحش این مجموعه،مونه‌های شاخص، کمیاب و نادری از پوشش جانوری منطقه جنوب خراسان به ویژه شهرستان بیرجند، به معرض نمایش گذاشته شده است و کمیاب‌ترین گونه‌های پرندگان جنوب خراسان در این مجموعه قرار گرفته‌اند. همچنین در موزه باستان‌شناسیو مردم‌شناسی باغ اکبریه که در طبقه همکف واقع شده است، بخشی از معیشت، آداب و رسوم، مشاغل و حرفه منطقه جنوب خراسان به نمایش گذاشته شده است.

مطالب بیشتر بخوانید
کوه صفه اصفهان ، ملقب به بام اصفهان | Isfahan


  تبلیغات   

               هتل داریوش کیش |  هتل عباسی اصفهان  |   هتل ويدا كيش  |   هتل آرتا قشم  |   رزرو هتل آنلاین


در حال ارسال
نظرات کاربر
( رای)
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Load More In ایران

دیدگاه خود را ثبت کنید